Dil ve Anlatım Terimi Olarak Şifre:
İletişimi sağlayan işaretler sistemi.

Gizli haberleşmede özel işaretlerle yapılan bir yazı çeşididir. Şifre ile muhabereye çok eski çağlardan beri baş vurulmuş, bu yolla gizil yazıların düşman eline geçtiği takdirde anlaşılmasının önlenmesi sağlanmıştır. Son zamanlarda şifreler üzerinde de büyük gelişmeler olmuş çok karışık, çözülmesi güç şifreler bulunmuş ve kullanılmaya başlanmıştır.

Şifrelerin çözülmesi ancak o şifrenin anahtarını bilmekle mümkün olur. Şifre sadece yazıda değil telgrafla haberleşmede de kullanılır. Ancak şifreli telgrafların (ki bunlar ancak ticari maksatla kullanılır) gerçek anlamının posta idaresine bildirilmesi şarttır.

Şifreleme konusu kitaplarda Kriptoloji terimiyle açıklanmaktadır. Temel olarak da simetrik ve asimetrik teknikler olarak ikiye ayrılır. Fakat detaya inmeden önce tarihteki en eski şifreleme tekniği olan Sezar algoritmasına bakalım.

İmparator Sezar generallerine ileteceği mesajları gizlemek için kendi ismiyle anılan Sezar Algoritmasını geliştirmiştir. Bu tekniği en basit şekilde açıklamak gerekirse karakterleri başka karakterlerle değiştirerek bilgiyi gizleme yöntemidir. Gizli haberleşmede kullanılan, ilgililerden başkasının anlamaması için yazılı bir metnin, aslıyla ilgisi olmayan başka bir metin ya da işaretler topluluğu biçiminde yazılmasıdır. Çeşitli sistemlere göre şifre hazırlamak mümkündür. Ancak şifrelerin hazırlanması iki temel ilkeye dayanır: yer değiştirme ve yerine koyma ya da harf değiştirme.

Yer değiştirmede, şifrenelecek mesajın temel parçaları (kelimeler, heceler, harf grupları) önceden belirli bir düzene göre değiştirilir, ters yüz edilir. Yerine koymada temel parçaların sırası değiştirilmeden aralarına başka temel parçalar, sayılar vb. yerleştirilir. Şifreleri çözebilmek için şifre anahtarı gereklidir. Şifreyi yazan bu anahtara göre yazar, çözecek olan da yine bu anahtardan yararlanır. Bu ilkelere dayanarak uygulanan, basit, kodlu, çift anahtarlı, karma ifadeli vd. gibi şifreleme yöntemleri vardır.

Örneğin “Yakuter” kelimesini Sezar Algoritması ile şifreleyelim.

Resimde gördüğünüz gibi iletilecek bilginin her harfi kendinden bir sonraki harf ile değiştirilerek şifrelenmiş kelime elde edilmiştir. Y =>, Z gibi ve sonuç yakuter=zblüufs

1. Gizli haberleşmeye yarayan imlerin tümü.

Kumandan şifreyi söyledi.
İstanbul mümessilliği şifresiyle Mustafa Kemal Paşa ya bekledikleri malümatı iletmiştim.
- Y. K. Karaosmanoğlu

[Sifre] n. code, key word, code word, cypher, cipher, password
Köken: Fransızca